موضوع :

  شکل ، اندازه و نحوه توزیع گرافیت در چدن ها بستگی به تعداد جوانه هائی دارد که قبل از شروع انجماد در مذاب وجود دارد. رشد گرافیت بر روی این جوانه انجام یافته و لذا هر قدر تعداد این جوانه ها بیشتر باشد تعداد گرافیت های ایجاد شده بیشتر و در نتیجه این گرافیت ها کوچک تر نیز می گردند. این جوانه ها از طریق عناصر و مواد اضافه شده در کوره ، بوته و یا پاتیل ها تامین می گردند. چنین عناصری مواد تلقیحی یا جوانه زا (nocalants) نامیده می شوند که معمولا دقایقی قبل از ریختن مذاب به داخل قالب ، به مذاب موجود در پاتیل – بوته و یا در راهگاه افزوده می گردد. این عناصر در مقادیر 1/0 تا 1 درصد به مذاب چدن افزوده میشود ( مقدار متداول بین 0.2 تا 0.5 درصد است ). وظیفه مواد تلقیحی جلوگیری از ایجاد کاربید آهن و تشویق مراحل گرافیت زائی و کنترل شکل، اندازه و نحوه پخش گرافیت در چدن ها است. برای قطعات با جداره های نازک تر نیاز به مصرف مقدار بیشتری مواد تلقیحی بوده و قطعات با جداره های کلفت تر به مقدار کم تری از این مواد نیاز دارند. متداولترین انواع مواد تلقیحی فروسیلیسیم 75% است که انواع دیگر آن علاوه بر فروسیلیسیم 1 تا 1.5% کلسیم و تا 1.5% آلومینیوم بوده و نوع دیگر آن فرو سیلیسیم با حدود 1 درصد استرانسیوم است که در ریخته گری قطعات چدنی با جداره نازک مصرف بسیار دارد. مصرف مواد تلقیحی علاوه بر خواص گفته شده باعث افزایش استحکام ، کاهش عیوب در قطعات ریخته گری نظیر حفره های انقباضی و تقلیل مقدار تغذیه های به کار رفته و افزایش سیالیت مذاب می گردد شرایط مواد جوانه زا : 1- دیرگدازی : نقطه ذوب جوانه را باید بالاتر از درجه حرارت مذاب باشد تا ذوب نشود 2- قابلیت آغشتگی به مذاب : مواد جوانه زا باید قابلیت آغشتگی (ترشوندگی) به مذاب را داشته باشند. 3- مشخصات ساختار کریستالی : ساختار کریستالی آن به ساختار فلز مذاب نزدیک باشد 4- زبری سطح جوانه : هر چه زبری سطح مواد جوانه زا بیشتر باشد ترشوندگی بیشتر است نکات لازم در عملیات جوانه زائی : 1- زمان جوانه زائی : جوانه زائی باید در آخرین مرحله عملیات و قبل از ریختن مذاب درون قالب باشد و عملیات گاز زدائی و آخان زدائی باید قبل از عملیات جوانه زائی انجام پذیرد . 2- درجه حرارت و زمان میرائی : اگر در جه حرارت بالا و زمان نگهداری مذاب پس از عملیات جوانه زائی طولانی باشد راندمان جوانه زائی بعلت حل شدن مقادیر زیادی مواد جوانه زا در درون مذاب کاهش می یابد 3- اندازه مواد جوانه : بایستی که ذرات مواد جوانه زا نه خیلی کوچک و نه خیلی بزرگ باشد 4- مقدار جوانه زا : اگر خیلی کم باشد زیر دانگی دلخواه بوجود نمی آید اگر خیلی زیاد باشد بعلت حذف اثرات یکدیگر امکان درشت دانگی وجود دارد 5- سرعت سرد شدن : آزمایش گوه درجه جوانه زایی چدن برروی خواص قطعه ریخته شده تأثیردارد.درجه جوانه زایی کلا" با آزمایش درکارگاه معلوم می شود.درجه جوانه زایی کم موجب تمایل چدن به سفیدشدن می شود،بخصوص درگوشه های آزاد چدن سفید شده وساختمان ریز گرافیت می گردد.ازطرفی سطح جوانه زایی زیادموجب تشکیل گرافیت ورقه ای باجهت اتفاقی ومقاومت زیاد وکاهش تمایل به سفیدی می شود. آزمایش سفیدی تغییرات عمق سفیدی با کربن وسلیسیم رابطه نزدیک دارد.تمایل به سفیدشدن باشرایط ذوب،آنالیز شیمیایی وضخامت قطعه تغییر می نماید.باآزمایش تعیین عمق سفیدی چدن می توان نوع چدن ریخته راتعیین کرده بعلاوه اثرات مواد تلقیح شونده نیز بمنظورکاهش عمق سفیدی با این روش مشخص میگردد.

ارسال شده توسط :

back